Yaşamak, yanılmak, düşmek, kazanmak, hayattan hayatı yaratmak..İleri ve ileri ve ileri ve ileri! Hoşgeldin ey hayat..." James Joyce/Sanatçının genç bir adam olarak portresi

*Açıkçası Joyce zor bir yazar. İnsanların nasıl çok akıcı, çok rahat okudum diyebildiklerini şahsen ben anlayamadım. Çünkü değil. Bunu sadece ben değil Murat Belge söylüyor (Bu kitabın da çevirmeni aynı zamanda.) Ama kitabın 10 yılda yazıldığını ve Joyce'un :"“Kitaplarımı anlamak isteyenler, onların üstüne benim harcadığım kadar zaman harcasınlar” dediğini okuyunca insan emek karşısında zor demekten utanıyor. James Joyce, bir sabah bunaltıcı düşlerden uyandığında, kendini yatağında dev bir Stephen Dedalus olarak buldu desem kitap özeti olarak :) )) Stephen bu romanın anlatıcısı olduğu kadar aslında Joyce un kendisi. Bu ismin yunan mitolojisindeki Mimar Daidalos ile olan benzerliğini ben Joyce un da kendi hayatını, özgürlüğünü, kişiliğini inşa etmesi ile ilişkillendirdim çünkü kitap yarı otobiyografik sayılabilir. Joyce / Stephen’ın hayatının ilk 20 yılını anlatarak bizi Ulysses’e (!!!) hazırlıyormuş çünkü Stephen orada da var.(Ulysees e başlamıştım ama tamamlayamamıştım.Yine kronolojik hata benim ki sondan başa başlamak.) Stephen Dedalus, çocukken katı dini eğitim veren Cizvit okuluna yatılı veriliyor. Orada yaşadıkları hayatını çok etkiliyor, hatta haksız bir dayak yer ve yanında kimseyi bulamaz. (Ki çok etkilendim bu bölümden.)Oradan başka bir dini okula gider. Burada bir günah işliyor. Ama bu olay hem okul hayatını hem de onun iç dünyasını alt üst ediyor. Bir daha günah işlememek için korkunç bir dini terbiye ile kendisini eğitmeye çalışıyor. Daha sonrası ise din, okul, aile, toplumsal baskıyı "üstüne atılan ağlar" olarak nitelendirmesi ve "Ben bu ağlardan kaçmaya çalışacağım." diyen özgür ve sanatçı bir birey olma çabasının sancılı adımları..Kitap da en altı çizilesi satırlar şu oldu benim için:"İnanmadığım şeye hizmet etmeyeceğim; ve kendimi olabildiği kadar özgürce ve olabildiği kadar bütünlükle dile getireceğim bir hayat ya da sanat tarzı bulmaya çalışacağım."

**Kitapla ilgili bir dip not daha. James Joyce yayıncılar tarafından yirminci kez reddedilen kitabını bir öfke nöbeti sırasında ateşe atar. Ellerinin yanması pahasına kitabın bir kısmını kurtaran kişi ise hayat arkadaşı Nora olur. Yani kitap bir nevi kendi küllerinden doğan Anka kuşu...:)